‘Đấu trường sinh tử’ trong nhà tù Mỹ

13 máy bay Trung Quốc áp sát Đài Loan
Nữ hoàng Anh hủy kỳ nghỉ Giáng sinh
Australia rút thời gian tiêm tăng cường xuống ba tháng

Những tù nhân này bình thường khá hòa thuận, thậm chí đã thân thiết với nhau khi cùng bị giam tại Trung tâm George R. Vierno, nhà tù 850 giường trên đảo Rikers ở New York, Mỹ. Mặc dù vậy, họ không thể từ chối yêu cầu từ thủ lĩnh của Trinitarios, băng đảng chủ yếu là người Dominica mà các quản lý nhà tù giam riêng ở một khu.

Sau khi những người này lao vào nhau trong trận chiến kiểu “đấu trường sinh tử” ngày 19/10/2021, nhiều tù nhân chen nhau đứng bên ngoài buồng giam số 15, hò hét cổ vũ. Theo hồ sơ tòa án và các buổi thẩm vấn, người chiến thắng trong trận chiến sẽ được nhận một điếu thuốc.

Một sĩ quan cải huấn đứng ngay gần đó chứng kiến vụ ẩu đả, nhưng không can thiệp. Những sự việc tương tự, hay thương tích đổ máu của các tù nhân, không được ghi lại trong bất kỳ báo cáo chính thức nào.

Trong một phiên điều trần, người tố giác G., một trong những tù nhân bị yêu cầu tham gia trận chiến, cho biết các sĩ quan cải huấn thực chất đã trao quyền kiểm soát khu trại cho thủ lĩnh băng đảng thường được gọi bằng biệt danh Bacalao. Theo G., Bacalao nắm quyền quyết định ai có thể sống tại khu trại, khi nào họ được ra ngoài, ai được phép ăn uống hoặc sử dụng điện thoại.

Lời khai của G. về những lần chạm trán đau khổ với các thành viên băng đảng trong nhà tù đã khiến thẩm phán April Newbauer tại Tòa Tối cao Manhattan tuyên bố phóng thích anh trong một phán quyết hiếm hoi tháng trước. Bà đưa ra lý do là Cơ quan Cải huấn New York đã không bảo vệ được G. khỏi bạo lực băng đảng trong nhà tù.

Phán quyết này được cho là lời khiển trách với ban lãnh đạo cơ quan cải huấn, đồng thời làm nổi bật những mối nguy hiểm từ tình trạng bạo lực gia tăng trong hệ thống trại giam Mỹ mà cả các tù nhân và quản ngục phải đối mặt. Nhiều tù nhân bị bỏ mặc và phải tự bảo vệ bản thân.

Hồi tưởng lại khoảnh khắc bị Bacalao chọn làm “đấu sĩ”, G. cho biết anh cảm thấy bản thân “ngu ngốc”, bởi nhận ra tù nhân đứng đối diện mình là người mà anh đã kết bạn.

Trận chiến chỉ diễn ra khoảng hai phút. Trong lúc giằng co, G. bị đập đầu vào bồn cầu và thành giường, bầm tím ở cổ và lưng, còn đối thủ từ chối tiếp tục trận đấu vì quá mệt mỏi. Hôm sau, các thành viên băng đảng xông vào buồng giam của người này và tấn công, buộc đội quản giáo phải đưa anh ta khỏi khu trại.

Quy định của cơ quan cải huấn yêu cầu trộn lẫn thành viên các băng đảng khác nhau trong một khu trại. Tuy nhiên, dưới áp lực phải giảm số vụ bạo lực, các quản lý nhà tù vài năm gần đây bắt đầu xếp những thành viên thuộc cùng băng đảng vào cùng phân khu, giải thích rằng điều này sẽ giúp giảm tình trạng ẩu đả giữa các đối thủ.

Tuy nhiên, tỷ lệ bạo lực vẫn tiếp tục gia tăng, trong khi cách bố trí như vậy còn dẫn đến tình trạng các băng đảng sử dụng bạo lực khống chế những tù nhân khác để thiết lập quyền kiểm soát.

Vào ngày diễn ra trận ẩu đả trong buồng giam số 15, 1.467 nhân viên trại giam đã nghỉ ốm và 31 sĩ quan cải huấn không tới chỗ làm, theo hồ sơ của tòa án. Hồ sơ còn ghi nhận 73 trường hợp các khu trại không được bố trí số lượng nhân viên phù hợp.

Khu trại của Bacalao sẽ không có người canh giữ ít nhất hai ngày một tuần. Nhưng khi trận chiến do y dàn xếp diễn ra, ít nhất hai sĩ quan đã có mặt, một người trong phòng điều khiển chịu trách nhiệm giám sát khu trại và một người đi tuần.

G. cho biết không ai trong số giám thị này đứng ra ngăn cản. Thay vào đó, sĩ quan đi tuần khuyên Bacalao “bình tĩnh” hoặc chờ đến lúc muộn hơn bởi “họ đang hành động quá lộ liễu”, G. khai trước tòa.

Benjamin Lee, luật sư đại diện cho hệ thống nhà tù, nói rằng không ai bị thương nặng trong vụ ẩu đả, đồng thời đổ lỗi cho G. vì không báo cáo với quản lý nhà tù. Lee cho rằng G. không nên được phóng thích chỉ dựa vào tình huống đó. “Tin hay không thì tùy, nhưng đôi khi tình trạng bắt nạt vẫn xảy ra trong các cơ sở cải huấn”, Lee cho biết trước tòa.

Sau khi bị bắt vì tội cướp giật hồi tháng 6/2021, G. bị đưa vào nhà tù trên đảo Rikers ngay thời điểm các vụ bạo lực tại trại giam gia tăng, trong bối cảnh mỗi ngày có tới hàng trăm sĩ quan không đến nơi làm việc. G. cho hay anh ta được chuyển qua lại giữa các phân khu sau mỗi lần bị các nhóm tù nhân tìm cách tấn công.

Hồi tháng 8, G. được đưa đến phân khu nơi giam hàng chục thành viên băng đảng Crips mà anh ta từng tham gia, mặc dù đã cảnh báo các sĩ quan rằng điều này có nguy cơ đẩy anh vào nguy hiểm vì đã rời nhóm. Ban đầu, G. thoát nạn nhờ một người quen cũ tại phân khu đứng ra bảo kê. Tuy nhiên, khi người này rời đi, G. trở thành mục tiêu bị tấn công.

Ngày 10/8/2021, các tù nhân bôi bơ lên ống kính camera giám sát nhằm che giấu hành vi chuẩn bị thực hiện. Khi nhìn thấy một nhóm thành viên băng đảng xỏ giày, G. nhận ra đây là dấu hiệu cho thấy có người sắp bị tấn công. Vì thế, G. quyết định đến đứng cạnh nữ sĩ quan cải huấn duy nhất có mặt tại đó, phòng trường hợp trở thành mục tiêu.

Trong vòng vài giây, ba người đàn ông lao vào G., trong đó có người vung một vật bằng kim loại sắc nhọn. G. bị dồn đến một song sắt bị khóa trái và được nữ giám thị che chắn. Những kẻ tấn công vẫn cố gắng nhắm đến G., ném chảo kim loại về phía anh, cho tới khi bị nữ sĩ quan xịt hơi cay. Khoảng hai phút sau, một sĩ quan trong phòng điều khiển mở cửa, giúp G. và nữ sĩ quan di chuyển đến nơi an toàn.

Sau sự cố này, G. được đưa đến khu trại giam băng đảng Trinitarios. Ngay khi G. vừa bước vào, 6 người đàn ông đã bao vây và dùng vật sắc nhọn đâm anh, nhưng ba sĩ quan áp giải G. tới đây không phản ứng gì. Nhóm người dừng tay sau khi một người lên tiếng rằng G. có thái độ tốt.

Đó là Bacalao, một người đàn ông cao lớn và bệ vệ. Bacalao yêu cầu G. đến nơi mà y gọi là “văn phòng” của mình, một buồng giam khác biệt với bất cứ nơi nào mà G. từng nhìn thấy. Bacalao có rất nhiều giày hàng hiệu đắt tiền, từ Yeezys, Jordans, Adidas đến Balenciaga, dù có quy định cấm tù nhân sở hữu những món đồ như thế.

G. còn nhìn thấy 8 thùng đầy thực phẩm, gia vị, quần áo và những vật dụng khác, vượt xa giới hạn một thùng của các tù nhân khác. Bên cạnh đó, Bacalao có 7 tấm nệm mỏng mà nhà tù cấp cho mỗi tù nhân một chiếc, xếp chồng lên nhau để tạo thành chiếc giường êm ái hơn.

Bacalao giải thích cho G. các quy tắc trong “nhà” của y, như giữ buồng giam sạch sẽ, đi tắm, bắt nạt “ma mới”, không bao giờ được sử dụng điện thoại nếu không được cho phép. Sau đó, thủ lĩnh băng đảng Trinitarios áp giải G. đến buồng giam, đưa thuốc lá và súp. “Thưởng thức đi”, G. nhớ lại lời Bacalao khi đó.

G. cho biết Bacalao có tầm ảnh hưởng lớn đối với các sĩ quan cải huấn và cai ngục tại nhà tù, đồng thời thể hiện quyền lực theo nhiều cách. Vào 21h hàng ngày, các tù nhân trên đảo Rikers đáng lẽ phải bị khóa trong buồng giam của mình, nhưng Bacalao và các tay sai phớt lờ quy định đó. Trong số 50 tù nhân tại phân khu, G. ước tính khoảng 30 người không phải thành viên băng đảng Trinitarios.

“Một trong số họ sẽ hô lên rằng bất cứ ai không phải thành viên của Trinitarios phải về buồng giam của mình”, G. kể lại.

Từ cửa sổ buồng giam, G. cho biết anh có thể thấy băng đảng Trinitarios đi lại khắp phân khu sau giờ giới nghiêm, xem TV hoặc chơi cờ domino ngay dưới tầm mắt của sĩ quan tại phòng điều khiển.

Sau một thời gian, G. cho biết Bacalao đã nỗ lực chiêu mộ anh ta vào băng đảng, nhưng G. cố tỏ vẻ coi đó là lời nói đùa. Mặc dù vậy, G. thừa nhận anh ta có lẽ sẽ gia nhập như một cách để tồn tại nếu không được phóng thích, đồng thời đánh giá điều kiện tại trại giam hiện nay tồi tệ hơn nhiều so với trước đây, sau 5 lần bị bắt trong những năm qua.

“Tôi nghĩ tình hình sẽ tiếp tục trở nên tồi tệ hơn bởi đã diễn ra quá lâu”, G. cho hay.

Ánh Ngọc (Theo NY Times)

COMMENTS